Andere artikelen

B. Diagnostisch proces

B.1 Anamnese

B.2 Onderzoek

B.3 Analyse

B.1 Anamnese

In deze toelichting worden twee aandachtspunten in de anamnese uitgewerkt.

  1. Wijze van omgaan met klachten. De fysiotherapeut kan in dit kader vragen: Wat doet u zelf aan uw klachten? Denkt u dat dit effect heeft? In welke mate bent u bezorgd dat bewegen schadelijk is? Wat verwacht u van de therapie? Welke doelen (activiteitgericht) wilt u bereiken?
  2. Inventarisatie status praesens. De fysiotherapeut bevraagt systematisch verschillende functies, activiteiten en participatie (tabel 9). Ook inventariseert de fysiotherapeut of de eisen die de patiënt aan zichzelf stelt en die de omgeving aan een patiënt stelt in overeenstemming zijn met de belastbaarheid.

Meetinstrumenten 

VAS

De VAS (Visual Analogue Scale) is een betrouwbaar en valide en eenvoudig meetinstrument om pijn te meten.39 De VAS wordt ook toegepast bij diverse andere subjectieve waarnemingen, zoals vermoeidheid, functioneren en kwaliteit van leven.40 Aanbeveling bij patiënten met gevolgen van whiplash is om met de VAS ‘de belangrijkste klacht(en)’ te evalueren. Dit kan de intensiteit van de pijn maar bijvoorbeeld ook vermoeidheid zijn.

De VAS bestaat uit een horizontale lijn van 10 centimeter waarop de patiënt door een verticaal streepje de ernst van de ‘belangrijkste klacht’ aangeeft. Bij het linker uiteinde staat ‘geen klachten’, bij het rechter uiteinde staat ‘meest ernstige klachten’. De afstand tussen het linker uiteinde en het streepje is een maat voor ernst van de ‘belangrijkste klacht’. De tijd waaropde VAS betrekking heeft dient te worden gestandaardiseerd: bijvoorbeeld wat was de ernst van de belangrijkste klacht over de afgelopen week.

Tabel 9. Voorbeelden van functies, activiteiten en participatie2

Functies:

- mentale functies: slapen, aandacht, geheugen, denken, taal, rekenen, stemming

- sensorische functies: visueel, auditief, vestibulair, smaak

- bewegingssysteem: functies van gewrichten en botten (mobiliteit en stabiliteit), spierfuncties (kracht, tonus, uithoudingsvermogen), bewegingsfuncties (looppatroon, onwillekeurige reacties en willekeurige bewegingen)

 

Activiteiten:

- bewegingsactiviteiten: handhaven en veranderen van lichaamshouding; dragen, verplaatsen en manipuleren van objecten

- in het kader van zich voortbewegen: lopen, voortbewegen door gebruikmaking van transport

- in het kader van zelfverzorging: zichzelf wassen en zich kleden, eten en drinken

- in het kader van huishouden en gezin: bereiden maaltijden, verzorgen van bezittingen en assisteren andere personen

 

Participatie in:

- eigen verzorging

- mobiliteit (in eigen woning, buitenshuis)

- sociale relaties

- huiselijk leven en hulp aan anderen

- onderwijs

- werk en beroep

- maatschappelijk, sociaal en burgerlijk leven: in samenleving, in recreatie en vrije tijd

NDI

De NDI (Neck Disability Index)41 is een vragenlijst over symptomen, beperkingen en participatieproblemen die patiënten ten gevolge van nekklachten kunnen ondervinden. De lijst bestaat uit tien items: pijnintensiteit, hoofdpijn, concentratie, slapen, tillen, werken, autorijden, recreatie, persoonlijke verzorging en lezen. De items worden gescoord op een ordinale schaal van 0-5 met een maximale score van 50. De eerste resultaten van het onderzoek van Vernon en Mior41 geven aanwijzingen dat de NDI betrouwbaar en responsief is bij patiënten met whiplash. In een latere review beschrijft Vernon42 dat verschillende studies bovenstaande conclusie ondersteunen. Vernon concludeert dat de NDI een bruikbaar instrument is voor whiplashpatiënten zowel voor onderzoek als in de praktijk. Stratford et al.43 hebben voor de NDI de kleinste te vinden verandering geschat op 4,7 punten.

Ten aanzien van de praktijk houdt dit in dat bij een verschil tussen voor- en nameting van vijf punten de fysiotherapeut ervan uit kan gaan dat de symptomen, beperkingen en participatieproblemen van de patiënt echtveranderd zijn. Bij een verschil van drie of minder punten is een verandering niet waarschijnlijk, terwijl een verschil van zeven punten voor een belangrijke verandering staat. De patiënt kan de NDI zelf invullen. Beantwoording kost gemiddeld drie minuten.43

Dagschema

Het advies is om de patiënt gedurende één week een activiteitenlijst te laten bijhouden. De patiënt noteert op circa 10 tijdstippen per dag verschillende soorten activiteiten. Voorts geeft hij aan hoe lang hij deze activiteiten uitvoert en wat de invloed is op de klachten (toename, afname of geen verandering). Hiermee krijgt de therapeut inzicht in de soort en de duur van de activiteiten die een patiënt onderneemt en de invloed van de klachten op de activiteiten.

Door de activiteitenlijst te combineren met een VAS per activiteit wordt inzichtelijk welke activiteiten veel en welke activiteiten weinig klachten opleveren. Door het noteren van wat men doet bij toenemende klachten (zoals nemen medicatie, zoeken van afleiding) verkrijgt de fysiotherapeut inzicht in hoe de patiënt omgaat met zijn klachten in relatie tot de activiteiten die worden ondernomen. Op basis van deze informatie kan het behandelplan voor de individuele patiënt worden ingevuld. Ook geeft deze informatie richting aan de te geven adviezen en evaluatie.

Aantal keren bekeken: : 859